[KENNET] Trong bối cảnh xã hội hiện đại, việc cả cha và mẹ cùng đi làm đã trở thành điều phổ biến tại Nhật Bản. Tuy nhiên, quốc gia này vẫn đối diện với thực trạng phụ nữ phải gánh vác hầu hết công việc nhà và nuôi dạy con cái, tạo ra một khoảng cách lớn giữa mục tiêu và thực tế về trách nhiệm gia đình chung. Bài viết từ Nikkei xwoman phân tích chi tiết về tình hình này, với những tín hiệu tích cực và tiêu cực từ sự tham gia của nam giới vào công việc gia đình.
Mặc dù việc cả cha và mẹ cùng đi làm đã trở nên phổ biến, Nhật Bản vẫn là một quốc gia nơi phụ nữ phải gánh vác hầu hết công việc nhà và nuôi con. Điều này khiến cho xã hội vẫn còn cách xa mục tiêu mà cả cha và mẹ cùng có trách nhiệm nuôi dạy con cái. Những lý do chính bao gồm thời gian làm việc dài và quan niệm về vai trò giới tính vẫn còn rất mạnh mẽ.
“Đồng nuôi dạy con cái” ở Nhật Bản
Tại Nhật Bản, số hộ gia đình có thu nhập kép đã vượt quá 70%. Đến năm 2022, số hộ gia đình này gấp hơn 2,3 lần số hộ có bà nội trợ toàn thời gian. Việc phụ nữ làm việc giống như nam giới khiến việc phân chia công việc nhà và chăm sóc con cái trở nên cần thiết hơn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bà mẹ phải gánh vác ba công việc cùng lúc: công việc chính, việc nhà, và chăm sóc con cái, dẫn đến tình trạng kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần.
Trong thời kỳ Reiwa, tỷ lệ nam giới nghỉ chăm con là 17,13%. Mặc dù thời gian dành cho việc nhà và chăm sóc con cái của các ông chồng không tăng nhiều từ năm 2016 đến 2021, nhưng thực tế cho thấy, các ông chồng đang tham gia nhiều hơn vào việc nhà và chăm sóc con cái.
Một hiện tượng thú vị được ghi nhận là sự phân cực giữa những người đàn ông chăm sóc con cái và những người không tham gia vào công việc này. Điều này có nghĩa là một số đàn ông tham gia rất tích cực, trong khi số khác thì không làm gì cả. Điều này tạo ra áp lực lớn cho những bà mẹ phải gánh vác toàn bộ trách nhiệm gia đình.
Mặc dù các ông chồng dành nhiều thời gian hơn cho việc nhà và chăm sóc con cái, thời gian của phụ nữ dành cho các công việc này không giảm mà ngược lại còn tăng. Điều này có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm áp lực từ xã hội và gia đình, và sự không phân chia công bằng các công việc trong gia đình.
Từ năm tài chính 2025, một hệ thống mới sẽ được triển khai, trong đó nếu cả hai vợ chồng đều nghỉ phép chăm con từ 14 ngày trở lên, trợ cấp nghỉ chăm sóc trẻ sẽ tương đương 100% mức lương mang về nhà của cha mẹ. Điều này hứa hẹn sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho việc cùng nuôi dạy con cái.
Để tiến tới một xã hội mà cả cha và mẹ đều có thể chia sẻ trách nhiệm nuôi dạy con cái, cần có sự thay đổi về nhận thức và các chính sách hỗ trợ từ phía xã hội. Hy vọng rằng những cải cách này sẽ giúp tạo ra một môi trường gia đình cân bằng và hạnh phúc hơn cho tất cả mọi người.
Mặc dù tình hình có những điểm tương đồng về quan niệm giới tính và áp lực công việc, nhưng mức độ phân chia công việc nhà và trách nhiệm chăm sóc con cái có thể khác nhau. Tại Việt Nam, phụ nữ cũng thường chịu gánh nặng lớn về công việc nhà, nhưng nhận thức về vai trò giới tính đang dần thay đổi, đặc biệt ở các thành phố lớn. Tuy nhiên, thời gian làm việc dài và áp lực từ xã hội vẫn là những yếu tố cản trở tiến trình này.
Sự cải thiện về chính sách hỗ trợ nghỉ phép chăm con ở Nhật Bản, dự kiến triển khai từ năm tài chính 2025, có thể là một bước tiến quan trọng. Việt Nam cũng cần xem xét những cải cách tương tự để hỗ trợ cả cha và mẹ trong việc chia sẻ trách nhiệm gia đình, góp phần tạo ra một môi trường gia đình cân bằng và hạnh phúc hơn.
Nhật Bản đang đối diện với nhiều thách thức trong việc tiến tới một xã hội mà cả cha và mẹ đều có thể chia sẻ trách nhiệm nuôi dạy con cái. Cần có sự thay đổi về nhận thức và các chính sách hỗ trợ từ phía xã hội để đạt được mục tiêu này. Hy vọng rằng những cải cách trong tương lai sẽ mang lại sự cân bằng và hạnh phúc cho các gia đình Nhật Bản. Những bài học từ Nhật Bản cũng có thể được áp dụng và điều chỉnh phù hợp với bối cảnh của Việt Nam, góp phần tạo nên một xã hội tiến bộ và bình đẳng hơn.
Nguồn: Nikkei xwoman.
