Trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Trung Quốc, các doanh nghiệp Nhật Bản đang đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng tại Đông Nam Á nhằm giảm thiểu rủi ro.
Kyokuyo, tập đoàn chế biến hải sản lớn thứ 3 Nhật Bản, vừa khánh thành nhà máy trị giá 12,65 triệu USD tại Việt Nam, đánh dấu một bước đi chiến lược quan trọng sau lệnh cấm nhập khẩu hải sản của Trung Quốc liên quan đến sự cố Fukushima.
Nhà máy Kyokuyo Vina Foods – Bước tiến chiến lược tại Đông Nam Á
Nhà máy Kyokuyo Vina Foods được xây dựng tại tỉnh Long An, cách TP.HCM khoảng 50km, sẽ chuyên sản xuất các sản phẩm phi lê cua và cá. Nhà máy được trang bị dây chuyền công nghệ hiện đại nhập khẩu từ Nhật Bản và châu Âu. Dự kiến khi đi vào hoạt động hoàn toàn vào tháng 2/2025, nhà máy sẽ đạt công suất 5.000 tấn/năm, đồng thời tạo việc làm cho khoảng 800 lao động địa phương.
Sản phẩm từ nhà máy sẽ phục vụ xuất khẩu toàn cầu, tập trung vào các thị trường trọng điểm như Nhật Bản và khu vực Đông Nam Á. Đây là một phần trong chiến lược mở rộng sản xuất của Kyokuyo tại các thị trường như Thái Lan và Bắc Mỹ, nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Ngành thủy sản Nhật Bản đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là hậu quả từ việc xả nước đã qua xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima, khiến Trung Quốc áp lệnh cấm nhập khẩu toàn bộ hải sản từ Nhật Bản. Lệnh cấm này không chỉ ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản mà còn làm gia tăng nhu cầu cấp thiết trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Kyokuyo đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội tại Việt Nam – một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới. Việc đầu tư vào Việt Nam không chỉ giúp tập đoàn này tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn tận dụng được vị trí chiến lược gần các thị trường tiêu thụ lớn như Mỹ và Nhật Bản.
Theo Statista, tính đến tháng 3/2024, Kyokuyo xếp thứ ba về tổng tài sản trong ngành thủy sản Nhật Bản, chỉ sau Maruha Nichiro và Nissui.
Việt Nam – Điểm đến hấp dẫn trong xu thế chuyển dịch chuỗi cung ứng
Việt Nam không chỉ là một quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn, mà còn sở hữu nhiều lợi thế quan trọng giúp thu hút đầu tư quốc tế:
Với lực lượng lao động trẻ, năng động và chi phí lao động cạnh tranh, Việt Nam đáp ứng nhu cầu nhân sự của các nhà máy chế biến thủy sản quy mô lớn, đảm bảo hiệu suất sản xuất cao và tối ưu chi phí cho doanh nghiệp. Quan hệ song phương sâu rộng giữa Việt Nam và Nhật Bản trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, và giáo dục tạo ra môi trường chính trị, kinh tế ổn định, thúc đẩy sự hợp tác lâu dài và hiệu quả. Bên cạnh vai trò là một trung tâm sản xuất, Việt Nam còn là một thị trường tiêu thụ đang tăng trưởng nhanh. Với dân số hơn 100 triệu người và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm thực phẩm, đặc biệt là hải sản chất lượng cao, đang gia tăng mạnh mẽ, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ sản xuất mà còn cung ứng ngay tại chỗ.
Việt Nam là thành viên của ASEAN, một trong những khối kinh tế lớn nhất thế giới với hơn 680 triệu dân. Điều này mang lại lợi thế lớn trong việc tiếp cận thị trường khu vực thông qua các hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN và các đối tác toàn cầu, như Nhật Bản, EU và các nước RCEP. Không chỉ dừng lại ở thủy sản, Việt Nam đã khẳng định vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu với thế mạnh xuất khẩu nhiều mặt hàng khác như nông sản, dệt may, và điện tử. Việc sở hữu mạng lưới giao thương rộng khắp với các hiệp định thương mại lớn càng giúp Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh trên trường quốc tế.
Ngoài Kyokuyo, nhiều doanh nghiệp quốc tế khác trong ngành thủy sản cũng đang gia tăng đầu tư vào Việt Nam, tạo ra hàng nghìn việc làm và thúc đẩy sự phát triển của ngành.


Xu hướng học tiếng Nhật và sự kết nối văn hóa Việt – Nhật
Một xu thế đáng chú ý khác là sự gia tăng quan tâm đến văn hóa và ngôn ngữ Nhật Bản tại Việt Nam. Số lượng học sinh, sinh viên học tiếng Nhật ngày càng tăng, cùng với làn sóng du học sinh trở về từ Nhật Bản và lực lượng lao động Việt Nam đang làm việc tại Nhật, đóng góp quan trọng vào sự giao lưu kinh tế và văn hóa giữa hai nước.
Hơn thế nữa, sự tương đồng về văn hóa, đặc biệt là trong lối sống, ẩm thực và giá trị gia đình, càng củng cố mối quan hệ hợp tác sâu sắc giữa Việt Nam và Nhật Bản. Đây là nền tảng vững chắc không chỉ thúc đẩy các dự án đầu tư mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển bền vững trong tương lai.
Dự án đầu tư nhà máy Kyokuyo tại Việt Nam không chỉ là một minh chứng cho chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp Nhật Bản mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam là trung tâm sản xuất và xuất khẩu thủy sản toàn cầu. Với những điều kiện thuận lợi từ mối quan hệ đối tác Việt – Nhật, xu thế dịch chuyển này dự báo sẽ còn tiếp tục phát triển mạnh mẽ, mang lại lợi ích lâu dài cho cả hai bên.
Tham khảo: Nikkei Asia
Biên tập: Kennet Edu.

