Khủng hoảng nhân lực ngành cơ khí ô tô ở Nhật Bản
Trong những năm gần đây, tình trạng thiếu thợ cơ khí ô tô và nhân viên bảo dưỡng an toàn ngày càng trở nên nghiêm trọng ở Nhật Bản. Sự xuất hiện của môi trường làm việc không thu hút và thiếu hụt nhân sự đã khiến cho nhiều người lao động rời bỏ nơi làm việc. Tình hình này đang dẫn đến một “khoảng trống” trong ngành công nghiệp bảo trì ô tô, với một số khu vực như trung tâm Tokyo không có cửa hàng bảo trì ô tô.
Theo chủ cửa hàng bảo trì Fukui Motors ở phường Chiyoda, con số cửa hàng sửa chữa đã giảm từ khoảng 25 xuống còn 12 trong vòng 10 năm qua. Điều này làm tăng áp lực lên những người lao động, khi họ buộc phải đối mặt với khối lượng công việc nặng nề để duy trì doanh số bán hàng. Tình trạng làm việc quá sức kèm theo lợi nhuận thấp đã dẫn đến tình trạng thiếu thợ cơ khí.
Theo sách trắng về bảo trì ô tô của Liên đoàn các Hiệp hội Xúc tiến Bảo trì Ô tô Nhật Bản, số lượng thợ cơ khí đã giảm từ khoảng 347.000 vào năm 2011 xuống còn 331.000 vào năm 2022. Mức lương thấp cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến cho ngành cơ khí sụt giảm. Sự lão hóa độ tuổi của của thợ cơ khí cũng đang là một vấn đề đáng chú ý. Độ tuổi trung bình của thợ cơ khí ngày càng tăng, trong khi số lượng người đăng ký kỳ thi đăng ký kỹ năng bảo trì ô tô giảm đi đáng kể. Môi trường làm việc không thu hút và khả năng tiếp cận công nghệ mới cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho số lượng thợ cơ khí giảm sút. Những người trẻ hơn không còn quan tâm đến nghề cơ khí và ô tô như trước, khiến cho nguồn nhân lực trong ngành này trở nên khan hiếm.
Theo Sách trắng bảo trì ô tô Nhật Bản, khoảng 50% công ty bảo trì đang thiếu thợ máy và khoảng 10% đang gặp khó khăn trong vận hành. Do tỷ lệ sinh giảm và sự quan tâm đến ô tô ngày càng tăng trong giới trẻ, số lượng thanh niên muốn trở thành thợ sửa ô tô đã giảm một nửa trong 10 năm qua. Hơn nữa, độ tuổi lao động của ngành cơ khí ngày càng tăng (độ tuổi trung bình là 43,8 tuổi và khoảng 20% trên 55 tuổi), tỷ lệ cơ hội việc làm trên số người nộp đơn hiệu quả là 3,73 lần (2017), đồng nghĩa với việc thiếu hụt nhân lực. Nhân viên bảo trì ô tô sẽ còn xuất hiện nhiều hơn trong thời gian tới. Vì vậy, phong trào thuê người nước ngoài làm nhân viên bảo trì đang bắt đầu tăng tốc.
Để giải quyết vấn đề này, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, các công ty tuyển dụng và chính phủ Nhật Bản. Việc cải thiện môi trường làm việc, tăng lương và đào tạo kỹ năng mới, tuyển dụng nhân lực từ nước ngoài là những bước cần thiết để thu hút và giữ chân nhân lực trong ngành cơ khí ô tô.
Ngoài ra, cần tạo ra các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và cửa hàng sửa chữa ô tô, để họ có thể duy trì hoạt động và phát triển trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của thị trường ngày nay.
Giải pháp cho thiếu hụt nhân lực trong sản xuất ô tô của Nhật Bản
Việc thu hút nhân lực chất lượng cao từ Việt Nam có thể được xem xét như một chiến lược bổ sung hữu ích để giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân lực trong ngành sản xuất và bảo trì ô tô tại Nhật Bản. Việt Nam là một quốc gia có nền giáo dục kỹ thuật mạnh mẽ và đang phát triển rất nhanh chóng. Sinh viên ngành cơ khí, ô tô, và chế tạo máy ở Việt Nam thường được đào tạo với kiến thức sâu rộng và kỹ năng thực hành tốt.
Đối với sinh viên Việt Nam, cơ hội được làm việc trong ngành công nghiệp ô tô tại Nhật Bản không chỉ là một cơ hội làm việc ổn định mà còn là một trải nghiệm quý báu để họ phát triển sự nghiệp và kiến thức của mình. Điều này có thể được thúc đẩy thông qua việc tạo ra các chương trình học bổng, trao đổi sinh viên, hoặc định cư lao động cho sinh viên Việt Nam có khả năng và đam mê trong lĩnh vực này.
Ngoài ra, việc thu hút nhân lực từ Việt Nam cũng có thể mang lại lợi ích về mặt đa dạng văn hóa và ngôn ngữ trong môi trường làm việc tại Nhật Bản. Sự đa dạng này không chỉ làm giàu môi trường làm việc mà còn giúp tăng cường sự sáng tạo và sự linh hoạt trong việc giải quyết các vấn đề kỹ thuật.
Tuy nhiên, để thu hút và giữ chân nhân lực từ Việt Nam, cần phải có các chính sách hỗ trợ và điều kiện làm việc thuận lợi, bao gồm cả hỗ trợ về chỗ ở, tiếng Nhật, và các dịch vụ hỗ trợ khác. Đồng thời, cần thiết phải tạo ra một môi trường làm việc tích cực và hấp dẫn, nơi mà những người lao động từ Việt Nam cảm thấy được đánh giá và tôn trọng.
Trong tương lai, việc thu hút nhân lực chất lượng từ các quốc gia như Việt Nam có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực trong ngành công nghiệp ô tô tại Nhật Bản, đồng thời giúp tạo ra một nguồn nhân lực đa dạng và bền vững cho ngành này.
Tham khảo: Tạp chí Kinh doanh Nhật Bản, The Chunichi Shimbun.
Biên tập: Kennet Team.
Bài liên quan
- Thời đại của sự hòa nhập và thịnh vượng với nhân lực nước ngoài tại các công ty Nhật Bản.
- Hội thảo “Tư duy kinh doanh trong các doanh nghiệp Nhật Bản” tổ chức tại Trường Đại học Kinh tế, ĐHQGHN.
- Hội thảo “Tư duy Kinh doanh trong các doanh nghiệp Nhật Bản” tại trường Đại học Công nghệ Đông Á.
- Phỏng vấn tuyển thực tập sinh tại các trường đại học Việt Nam, đợt tháng 3/2024.
- Hội Thảo “Tư duy Kinh doanh trong doanh nghiệp Nhật Bản” tại trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN.
- Thúc đẩy kết nối và hỗ trợ tuyển dụng thực tập sinh và nhân sự sang làm việc tại Nhật!.
- Nhật Bản mở rộng cơ hội việc làm cho những người tốt nghiệp trường nghề (senmon).
