Trong một công bố mới nhất vào ngày 29 tháng 2 năm 2024, Cơ quan dịch vụ di trú Nhật Bản đã phát đi một tín hiệu tích cực cho những bạn du học sinh có mong muốn làm việc tại Nhật Bản. Những bạn trẻ tốt nghiệp tại các trường dạy nghề (Senmon) được công nhận trên toàn quốc sẽ được đối xử giống như sinh viên tốt nghiệp đại học tại Nhật Bản.
Trước đây với các bạn tốt nghiệp Senmon muốn xin visa làm việc, cần phải có sự liên quan đáng kể giữa ngành học và công việc. Kết quả là khá nhiều du học sinh đã không thể xin được visa do khó khăn trong việc xét duyệt. Và giờ đây cục Quản lý xuất nhập cảnh đã có những sửa đổi chính sách.
Theo đó những sinh viên tốt nghiệp các trường dạy nghề được Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ chứng nhận. Nếu có mong muốn xin việc thì sự liên quan giữa chuyên ngành học và công việc sẽ được ‘xác định linh hoạt”, tương tự như đối với sinh viên tốt nghiệp đại học. Việc xin visa đi làm và cơ hội việc làm cũng từ đó được tăng lên cao hơn so với hiện tại.
Mục đích của sự thay đổi này là nhằm khuyến khích sinh viên quốc tế tài năng ở lại Nhật Bản làm việc và cống hiến. Sự thay đổi trên ước tính sẽ tạo thêm 3000 việc làm cho những sinh viên tốt nghiệp trường Senmon tại Nhật Bản.
Chính phủ Nhật Bản đang lên kế hoạch điều chỉnh chính sách việc làm, trong đó, các du học sinh theo học một số trường dạy nghề tại quốc gia này sẽ được tự do tìm kiếm việc làm thuộc các lĩnh vực nằm ngoài phạm vi học tập.
Hiện nay, theo quy định của Bộ Tư pháp Nhật Bản, du học sinh tại các trường nghề chỉ được làm những công việc phù hợp với ngành học của mình. Tuy nhiên, quy định này dự kiến sẽ được thay đổi vào mùa thu. Theo đó, cơ hội nghề nghiệp của các sinh viên quốc tế ở trường dạy nghề sẽ được mở rộng, tương đương với du học sinh ở các trường đại học tại Nhật Bản.
Chính sách mới dự kiến được áp dụng cho khoảng 300 trong tổng số 2.800 trường tại Nhật Bản. Sự thay đổi này nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng trong bối cảnh quốc gia này đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng về nhân khẩu học từ nhiều năm nay.
Sau khi cải cách này được áp dụng, Bộ Giáo dục Nhật Bản ước tính mỗi năm sẽ có khoảng 3.000 sinh viên quốc tế theo học các trường dạy nghề tìm được việc làm.
Trước đó, trong khi Đức và Canada thành công trong việc giữ chân du học sinh với khoảng 60% sinh viên ở lại làm việc sau 5 năm kể từ khi tốt nghiệp thì ở Nhật Bản, con số chỉ ở mức 40%. Sau 10 năm, số lượng giảm đi một nửa, còn 20%.
Từ thực tế trên, Chính phủ Nhật Bản kỳ vọng chính sách mới không chỉ thu hút thêm sinh viên nước ngoài mà còn khuyến khích họ ở lại quốc gia này sau khi tốt nghiệp, gia tăng lực lượng lao động ở nhiều lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế.
Quyết định của Nhật Bản về việc mở rộng cơ hội việc làm cho những người tốt nghiệp trường nghề (Senmon) có thể mang lại cái nhìn mới mẻ và hữu ích cho Việt Nam trong bối cảnh nước này cũng đang đối mặt với những thách thức liên quan đến việc làm và giáo dục nghề nghiệp.
Cải cách giáo dục nghề nghiệp: Bài học từ Nhật Bản và hướng đi mới cho Việt Nam
Việt Nam hiện đang nỗ lực phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về lao động kỹ thuật và chuyên môn hóa trong các ngành công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, một trong những vấn đề lớn là sự đánh giá thấp về giáo dục nghề nghiệp và định kiến xã hội về việc chọn lựa nghề nghiệp, khi nhiều người vẫn coi trọng bằng cấp đại học hơn là kỹ năng và bằng nghề.
Chính sách mới của Nhật Bản, với việc công nhận ngang bằng giữa bằng cấp nghề và đại học cùng với việc linh hoạt trong việc liên kết chuyên ngành học với công việc, không chỉ giải quyết vấn đề thiếu hụt lao động mà còn góp phần nâng cao vị thế của giáo dục nghề nghiệp. Mô hình này có thể là nguồn cảm hứng cho Việt Nam trong việc thực hiện các cải cách tương tự, nhằm khuyến khích hơn nữa sự chấp nhận và lựa chọn giáo dục nghề nghiệp trong giới trẻ.
Hơn nữa, với việc Việt Nam đang tăng cường hợp tác quốc tế và hội nhập kinh tế toàn cầu, việc học hỏi và áp dụng những chính sách thành công từ các quốc gia như Nhật Bản sẽ giúp cải thiện chất lượng lao động, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động quốc tế và trong nước.
Qua đó, Việt Nam có thể xem xét việc mở rộng cơ hội cho sinh viên tốt nghiệp các trường nghề trong việc tìm kiếm việc làm, không chỉ trong phạm vi chuyên ngành mà còn ở những lĩnh vực rộng lớn hơn, từ đó khuyến khích sự đa dạng trong lựa chọn nghề nghiệp và góp phần vào việc phát triển bền vững nền kinh tế.
Cùng với đó, việc tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên Việt Nam, ở lại Nhật làm việc sau khi tốt nghiệp từ các trường nghề tại Nhật Bản, sẽ mở ra cơ hội học hỏi và trao đổi kinh nghiệm quý báu cho lực lượng lao động trẻ Việt Nam, giúp họ tiếp cận với những tiêu chuẩn và phương pháp làm việc tiên tiến, từ đó đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế trong nước.
Nhật Bản, Giáo dục nghề nghiệp, Cơ hội việc làm, Chính sách di trú, Du học sinh, Visa làm việc, Thiếu hụt lao động, Định kiến giáo dục, Việt Nam, Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, Phát triển kinh tế, Hội nhập quốc tế, Cải cách giáo dục, Lao động kỹ thuật, Hợp tác quốc tế, Kinh nghiệm từ Nhật Bản,
Nguồn: Nikkei
Ảnh: Hiệp hội Cao đẳng Nghề Tỉnh Aichi
