Những nỗ lực ngày càng gia tăng nhằm hỗ trợ sinh viên quốc tế tại Nhật Bản tìm kiếm việc làm trong các công ty trong nước. Các trường đại học đặc biệt chú trọng phát triển các chương trình giúp sinh viên vượt qua những rào cản, như các hoạt động tìm việc làm đặc thù tại Nhật Bản và rèn luyện kỹ năng tiếng Nhật cần thiết trong môi trường kinh doanh.
Số lượng sinh viên quốc tế đến Nhật Bản học tập đã vượt qua mức trước đại dịch, chủ yếu do các hạn chế nhập cảnh trong thời kỳ dịch bệnh đã được nới lỏng. Những biện pháp hỗ trợ này không chỉ nhằm giúp sinh viên tìm kiếm việc làm mà còn nhằm giúp đỡ các công ty Nhật Bản đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực tài năng, đồng thời phục hồi nền kinh tế địa phương.
Đào tạo thực hành
Nguyễn Thị Mai Phương, 22 tuổi, là sinh viên năm thứ nhất cao học tại Đại học Gunma đến từ Việt Nam. Vào tháng 2, cô tham gia chương trình thực tập kéo dài hai tuần tại văn phòng khu vực của Công ty Seven-Eleven Nhật Bản ở Maebashi. Cô được nghe các bài giảng về hệ thống nhượng quyền do các nhân viên được phái đến từ trụ sở công ty giảng dạy, đồng thời được trải nghiệm cách vận hành cửa hàng.
Khi còn nhỏ, Nguyễn đã quan tâm đến Nhật Bản qua bộ phim hoạt hình nổi tiếng Doremon và quyết định sang Nhật du học để tìm hiểu về văn hóa cũng như khoa học công nghệ mới nhất của nước này. Chuyên ngành của cô là kỹ thuật cơ khí. “Gunma là một nơi yên tĩnh, thoải mái để sống và có nhiều nhà máy nơi tôi có thể sử dụng chuyên ngành của mình. Tôi muốn tìm việc làm ở đây”, Nguyễn nói.
Một quan chức của Seven-Eleven Nhật Bản cho biết: “Cô ấy mạnh mẽ hơn người Nhật và lên tiếng không chút do dự”.
Phục hồi nền kinh tế địa phương
Chương trình thực tập này là một phần trong chương trình do Dự án Glocal Hatara-Kurasu Gunma (GHKG), một tổ chức hỗ trợ tìm việc làm cho sinh viên quốc tế lên kế hoạch. Chương trình này bao gồm 250 giờ đào tạo trong một năm, bao gồm hướng dẫn tiếng Nhật thương mại và chương trình thực tập được phát triển cùng với các công ty địa phương.
Các lớp học tiếng Nhật dạy sinh viên về các chủ đề liên quan đến kinh doanh, chẳng hạn như đàm phán trong công ty và viết thư cảm ơn.
Thậm chí còn có những bài giảng về việc tìm hiểu những kiến thức cơ bản về tìm việc làm ở Nhật Bản và cách phỏng vấn xin việc. Trong số 30 sinh viên nước ngoài tham gia từ năm tài chính 2018 đến năm tài chính 2020, có 29 người đã tìm được việc làm tại các công ty trong nước. Mười chín người được các công ty hoạt động ở tỉnh Gunma thuê.
Năm 2020, một nhà sản xuất linh kiện điện tử đã thuê một phụ nữ Trung Quốc từng tham gia chương trình. “Cô ấy có kỹ năng giao tiếp tốt và thể hiện sự hiện diện mạnh mẽ. Hiện chúng tôi đang tăng số lượng sinh viên nước ngoài thuê”, một quan chức của nhà sản xuất cho biết.
GHKG được thành lập vào năm 2017. Đây là tập đoàn gồm các đơn vị như Đại học Gunma, 8 trường đại học khác và 1 trường cao đẳng kỹ thuật trong tỉnh, cũng như chính quyền tỉnh, chính quyền thành phố của 5 thành phố và 1 làng cũng như các phòng thương mại địa phương. và công nghiệp.
Tổ chức này được thành lập để giải quyết những thách thức mà các khu vực không có thành phố lớn phải đối mặt, bao gồm khó khăn trong việc tìm kiếm nhân lực cho các công ty do làn sóng di cư của giới trẻ đến khu vực đô thị Tokyo và sức sống suy giảm của nền kinh tế địa phương.
Phong tục tìm việc
Tuy nhiên, theo Tổ chức Dịch vụ Sinh viên Nhật Bản (JASSO), tỷ lệ việc làm trong nước cho sinh viên quốc tế đứng ở mức 48% trong năm tài chính 2018, vẫn thấp hơn mục tiêu 60% của chính phủ vào năm tài chính 2033.
Các sinh viên nước ngoài tham gia các hoạt động tìm việc làm được cho là có nhiều lo ngại về khả năng tiếng Nhật của họ và cách làm việc đặc biệt của Nhật Bản, chẳng hạn như việc tuyển dụng hàng loạt sinh viên mới tốt nghiệp.
Theo một cuộc khảo sát năm 2022 do công ty thông tin việc làm DISCO thực hiện, mối quan tâm lớn nhất của sinh viên nước ngoài là “liệu tôi có thể hiểu bản thân bằng tiếng Nhật hay không”, được trích dẫn bởi 55% số người được hỏi. Tiếp theo là câu hỏi “liệu tôi có thể xây dựng mối quan hệ ở nơi làm việc hay không” được 43,2% chọn.
Trong nỗ lực giảm bớt những lo ngại này, Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ đã triển khai Chương trình Tăng cường Việc làm cho Sinh viên Quốc tế trong năm tài chính 2017, trợ cấp chi phí hoạt động của các chương trình đặc biệt như chương trình đang được GHKG triển khai.
Hiệp hội Đại học Bền vững về Trao quyền Nghề nghiệp và Hỗ trợ Xã hội (SUCCESS), nơi cung cấp cho sinh viên quốc tế các chương trình thực tập và giáo dục tiếng Nhật, do Đại học Kansai dẫn đầu và bao gồm 17 trường đại học thành viên trên khắp Nhật Bản, bao gồm Đại học Tsukuba và Đại học Ryukyus.
Mỗi trường cung cấp nhiều khóa học khác nhau và chia sẻ trực tuyến, đồng thời có khoảng 100 sinh viên quốc tế đã tham gia vào năm tài chính 2022. Hiệp hội đặt mục tiêu tăng số lượng trường đại học thành viên lên 50 trong tương lai.
Đại học Kanazawa đã hợp tác với các trường đại học ở ba quận trong vùng Hokuriku – Ishikawa, Toyama và Fukui – kể từ năm tài chính 2022, tổ chức các buổi thông tin công ty cho sinh viên quốc tế.
Các hạn chế liên quan đến COVID đối với việc nhập cảnh vào Nhật Bản đã được nới lỏng vào mùa xuân năm 2022 và số lượng công dân nước ngoài mới đến du học Nhật Bản đạt tổng cộng 167.128 vào năm 2022. Con số này vượt quá con số 124.269 người đăng ký vào năm 2018, một năm trước khi đại dịch xảy ra.
Bảo vệ nhân tài CNTT
Chính phủ Nhật Bản cũng đang nỗ lực giúp đỡ các sinh viên khoa học ở nước ngoài tìm được việc làm tại các công ty Nhật Bản và chi nhánh của Nhật Bản.
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp ước tính sẽ thiếu tới 790.000 nhân lực CNTT vào năm 2030. Năm tài chính này, Bộ bắt đầu tổ chức hội chợ việc làm cho sinh viên khoa học, với sự tham gia của các công ty Nhật Bản, tại các địa điểm bao gồm Đông Âu, nơi CNTT giáo dục ngày càng phát triển.
Hy vọng rằng những sinh viên này sẽ làm việc cho các công ty liên kết của Nhật Bản hoạt động ở nước ngoài.
Bộ giáo dục cũng sẽ bắt đầu các chương trình trợ cấp trong năm tài chính này được thiết kế để hỗ trợ sinh viên quốc tế học tập trong các lĩnh vực kỹ thuật số và liên quan trong quá trình tìm kiếm việc làm tại Nhật Bản.
Cơ hội cho sinh viên Việt Nam
Để nắm bắt cơ hội mà Chính phủ Nhật Bản đang tăng cường hỗ trợ việc làm cho sinh viên quốc tế, sinh viên Việt Nam cần có những bước chuẩn bị cụ thể và chiến lược rõ ràng. Trước hết, hãy tích cực tìm hiểu và đăng ký vào các chương trình học chuyển tiếp mà các trường đại học Nhật Bản cung cấp. Những chương trình này không chỉ giúp sinh viên tiếp cận nền giáo dục tiên tiến mà còn mở ra nhiều cơ hội thực tập và làm việc tại các công ty hàng đầu Nhật Bản. Bên cạnh đó, việc tham gia các khóa học tiếng Nhật chuyên sâu là vô cùng quan trọng. Khả năng sử dụng thành thạo tiếng Nhật, đặc biệt là trong các tình huống kinh doanh, sẽ là một lợi thế lớn khi tham gia các buổi phỏng vấn và làm việc tại Nhật Bản.
Ngoài ra, sinh viên nên chủ động đăng ký vào các chương trình thực tập do chính phủ hoặc các công ty bảo trợ. Đây là cơ hội tuyệt vời để sinh viên có thể tiếp xúc trực tiếp với môi trường làm việc thực tế, tích lũy kinh nghiệm quý báu và xây dựng mạng lưới quan hệ chuyên nghiệp. Các chương trình thực tập này thường đi kèm với những hỗ trợ tài chính và đào tạo kỹ năng mềm, giúp sinh viên tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.
Cuối cùng, sinh viên cần tận dụng tối đa các dịch vụ hỗ trợ việc làm của các trường đại học, như trung tâm hướng nghiệp, các buổi hội thảo về kỹ năng xin việc và các hội chợ việc làm. Tham gia vào các hoạt động này không chỉ giúp sinh viên nắm bắt thông tin về các cơ hội việc làm mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để thành công trong quá trình tìm việc. Bằng cách thực hiện những gợi ý trên, sinh viên Việt Nam có thể tối ưu hóa cơ hội nghề nghiệp và phát triển chuyên môn một cách hiệu quả nhất tại Nhật Bản.
Tham khảo: The Yomiuri Shimbun.
Tin bài liên quan
- Chương trình thực tập ngắn hạn tại Nhật Bản được METI tài trợ toàn phần, 2024.
- Học bổng Uniqlo dành cho sinh viên Việt Nam, năm 2024.
- Chương trình Học bổng Nghiên cứu 2025 của Quỹ Quốc tế Matsumae (Nhật Bản).
- Tài trợ toàn phần Chương trình Lãnh đạo Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương 2025.
- Học bổng trường Đại học ASIA: dành cho sinh viên quốc tế đến từ các nước ASEAN 2024.
- Hội thảo “Tư duy kinh doanh trong các doanh nghiệp Nhật Bản” tại Trường đại học Thủy Lợi: mở ra cơ hội thực tập tại Nhật Bản cho sinh viên.
- Kinh nghiệm phỏng vấn vào công ty Nhật Bản.
- Học bổng của Chính phủ Nhật Bản (MEXT) năm 2025 dành cho nghiên cứu sinh.
