[NIKKEI ASIA] — Nhật Bản đang tăng cường nỗ lực đăng ký tất cả người nước ngoài mới chuyển đến nước này vào chương trình lương hưu công cộng từ tháng 10, nhằm thắt chặt yêu cầu và củng cố nền tảng ổn định xã hội lâu dài.
Hiện có hơn 3 triệu người nước ngoài đang sống tại Nhật Bản, và con số này dự kiến sẽ tiếp tục tăng. Việc đăng ký vào chương trình lương hưu sẽ tạo nền tảng kinh tế cho người nước ngoài có thể tiếp tục sống ở Nhật Bản khi về già.
Hiện tại, những người từ 20 đến 59 tuổi cư trú tại Nhật Bản đều phải đăng ký vào hệ thống lương hưu quốc gia bất kể quốc tịch. Những người chuyển đến Nhật Bản từ nước ngoài sẽ nhận được hướng dẫn về thủ tục đăng ký khi họ đăng ký địa chỉ tại văn phòng chính quyền địa phương, nhưng một số người vẫn không đăng ký dù có yêu cầu.
Người lao động nước ngoài tại Nhật Bản cũng phải tham gia hệ thống lương hưu công cộng. Đối với các quốc gia đã ký hiệp định an sinh xã hội với Nhật Bản như Mỹ, Trung Quốc và Hàn Quốc, người nước ngoài dự định làm việc tại Nhật Bản dưới năm năm sẽ được miễn trừ về nguyên tắc. Những người này sẽ tiếp tục đóng phí lương hưu công cộng ở quê nhà.
Theo một khảo sát năm 2019, tỷ lệ người nước ngoài sống tại Nhật Bản không đăng ký là 4,4%, cao hơn nhiều so với 0,1% của người Nhật cùng độ tuổi.
Tỷ lệ 4,4% này được cho là bao gồm sinh viên quốc tế và người tự kinh doanh, cũng như các thực tập sinh kỹ thuật tại những nơi làm việc không đăng ký họ vào hệ thống lương hưu của nhân viên – yếu tố ảnh hưởng đến việc đăng ký và mức đóng góp của họ vào hệ thống quốc gia.
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi sẽ sửa đổi hệ thống của Cơ quan Lương hưu Nhật Bản và lấy dữ liệu từ sổ đăng ký cư trú toàn quốc để truy cập thông tin về những người nhập cư mới vào Nhật Bản. Những người không đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ được yêu cầu đăng ký vào hệ thống.
Nếu không có phản hồi, Cơ quan Lương hưu sẽ tự động đăng ký họ.
Cơ quan Lương hưu đang đăng ký cho 4% người nước ngoài hiện đang sống tại Nhật Bản chưa đăng ký khi họ đến một độ tuổi nhất định. Cùng với các biện pháp cho người nhập cư mới, bộ lao động đặt mục tiêu đăng ký toàn bộ mọi người trong nước.
Những người không đăng ký sẽ không thể nhận được quyền lợi khi họ đến tuổi 65. Những người bị khuyết tật cũng sẽ không thể nhận trợ cấp khuyết tật.
Dân số người nước ngoài tại Nhật Bản đang tăng lên. Theo Viện Nghiên cứu Dân số và An sinh Xã hội Quốc gia, con số này dự kiến sẽ đạt 4,2 triệu người vào năm 2030 và sẽ tăng lên 7,29 triệu vào năm 2050.
Năm 2019, chính phủ đã bắt buộc tất cả mọi người từ 20 tuổi trở lên sống tại Nhật Bản phải đăng ký vào hệ thống lương hưu công cộng không phân biệt quốc tịch.
Người nước ngoài rời khỏi Nhật Bản trước khi đóng đủ để đủ điều kiện nhận lương hưu có thể yêu cầu rút tiền một lần trong một số điều kiện nhất định.
Lợi ích và thách thức từ việc đăng ký lương hưu cho người nước ngoài ở Nhật
Việc Nhật Bản quyết định đăng ký tất cả cư dân nước ngoài vào hệ thống lương hưu quốc gia cũng sẽ có những ảnh nhất định kể đến sinh viên, thực tập sinh kỹ thuật và người lao động nước ngoài.
Đối với sinh viên quốc tế, việc này sẽ tăng gánh nặng tài chính do họ phải đóng góp thêm vào hệ thống lương hưu, nhưng đồng thời cũng cải thiện an sinh xã hội, giúp họ có nền tảng tài chính nếu ở lại Nhật Bản lâu dài. Với thực tập sinh kỹ thuật, họ sẽ được đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội, tạo ra sự ổn định tài chính khi về già hoặc gặp khó khăn, mặc dù doanh nghiệp sử dụng lao động sẽ phải đối mặt với chi phí tăng. Người lao động nước ngoài sẽ được hưởng lợi từ hệ thống lương hưu, đảm bảo nhận trợ cấp khi về già hoặc khi gặp vấn đề sức khỏe, nhưng việc chuyển đổi công việc có thể trở nên phức tạp hơn do phải đảm bảo việc tiếp tục đóng góp vào hệ thống.
Tổng thể, quyết định này có thể khuyến khích người nước ngoài định cư lâu dài tại Nhật Bản, góp phần cải thiện tình trạng thiếu hụt lao động và tạo ra một nền tảng tài chính vững chắc, tăng cường sự ổn định xã hội và kinh tế của quốc gia. Tuy nhiên, chính phủ cần cải thiện hệ thống quản lý và giám sát để đảm bảo tất cả cư dân nước ngoài đều được đăng ký và đóng góp đúng quy định, đồng thời cân nhắc các thách thức và gánh nặng tài chính mà sinh viên, thực tập sinh và doanh nghiệp sẽ phải đối mặt.
Tham khảo: Nikkei Asia.
Biên tập: Kennet.
Tin bài liên quan
- Khách sạn Nhật Bản trọng dụng nhân sự nước ngoài trong bối cảnh thiếu lao động
- Hội chợ Osaka-Kansai tăng lương gần 2.000 yên/giờ, doanh nghiệp địa phương gặp khó khăn tuyển dụng
- Đánh giá nguồn nhân lực nhân lực hiện nay ở ASEAN
- Hiện thực hóa các chương trình tuyển dụng và thực tập cho sinh viên Việt Nam tại Nhật Bản
- Nhật Bản sẽ nâng cao điều kiện sống, làm việc cho lao động Việt Nam
- Hơn 80.000 người nước ngoài làm việc tại cửa hàng tiện lợi ở Nhật BảnCác công ty Nhật Bản đang thay đổi cách đánh giá lãnh đạo
- Tổ chức thành công hội thảo ‘Tư duy kinh doanh trong doanh nghiệp Nhật Bản’ tại Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN
